Początek roku to najlepszy moment, aby uporządkować plan audytów, domknąć zalecenia po audytach SOZ (SGB/BPS) oraz sprawdzić, czy zmiany w infrastrukturze ICT nie stworzyły nowych luk. W praktyce Zarząd stoi przed wyborem: zlecić audyt „dla formalności” czy potraktować go jako narzędzie budowy odporności cyfrowej.
Wymagania DORA/RTS oraz oczekiwania nadzorcze nie sprowadzają się do raportu „zgodne/niezgodne”. Największą wartością audytu jest wiedza operacyjna: co w środowisku ICT banku wymaga poprawy, dlaczego, w jakiej kolejności oraz jak to wdrożyć w realnych warunkach organizacyjnych i budżetowych.
Dlaczego audyt ICT „na początku roku” działa najlepiej?
Zarządy banków spółdzielczych najczęściej wygrywają czas i skuteczność, gdy audyt jest zaplanowany w pierwszym kwartale. Powody są proste:
Budżet i priorytety: łatwiej przełożyć zalecenia na plan działań (zakupy, konfiguracje, umowy, szkolenia).
Zalecenia po audytach SOZ / kontrolach: bank wchodzi w rok z listą punktów do domknięcia — audyt może pokazać, które z nich mają realnie największy wpływ na ryzyko.
Zmiany w infrastrukturze ICT: po migracjach, przebudowie sieci, wdrożeniach EDR, zmianach firewalli, segmentacji czy modernizacji serwerowni warto potwierdzić, że „po drodze” nie powstały obejścia zabezpieczeń.
Odporność cyfrowa: audyt dobrze wykorzystany skraca drogę od wymagań regulacyjnych do wdrożeń, które faktycznie wzmacniają bank.
Zakres audytów realizowanych dla banków spółdzielczych
W zależności od celu i aktualnej sytuacji banku, audyt może obejmować jeden obszar lub spójny pakiet. Najczęściej wybierane przez banki są:
Audyt bezpieczeństwa ICT / audyt cyberbezpieczeństwa banku
Ocena ryzyk, zabezpieczeń i gotowości operacyjnej środowiska ICT, w tym elementów infrastruktury, dostępu i monitoringu.
Audyt DORA / audyt zgodności z DORA i RTS
Weryfikacja przygotowania do wymagań odporności cyfrowej, w tym zarządzania ryzykiem ICT, kontroli, testowania i nadzoru nad dostawcami usług ICT.
Audyt zgodności z KNF oraz wymaganiami systemu ochrony (SOZ)
Weryfikacja spójności działań kontrolnych i domykanie zaleceń w sposób, który realnie zmniejsza ryzyko operacyjne.
Audyt bezpieczeństwa informacji (SZBI)
Ocena dojrzałości systemu bezpieczeństwa informacji, procedur, odpowiedzialności i dowodów stosowania.
Audyt RODO w banku
Ocena organizacji ochrony danych, procesów, zabezpieczeń i zgodności z wymaganiami.
Audyt PSD2 (w adekwatnym zakresie)
Ocena elementów mających znaczenie dla bezpieczeństwa usług płatniczych i kanałów elektronicznych.
Audyt narzędzi internetowych banku
Przegląd ryzyk i ekspozycji: strona WWW, bankowość elektroniczna, usługi publikowane, integracje, rozwiązania wymiany plików (np. FTP/SFTP) i inne punkty styku z Internetem.
Najczęstszy błąd: audyt „zgodny/niezgodny”, który nic nie zmienia
Na rynku wciąż spotyka się audyty oparte o checklistę, kończące się prostą oceną: zgodne/niezgodne. Taki audyt bywa tańszy i szybki. Formalnie może „zamykać temat”. Problem w tym, że z perspektywy Zarządu często nie dostarcza tego, co najważniejsze: decyzyjnej informacji, co zrobić dalej.
Audyt bez wartości wdrożeniowej zwykle:
nie pokazuje wpływu luk na usługi krytyczne (np. bankowość elektroniczną, płatności, dostępność systemów),
nie porządkuje zaleceń na priorytety (P1/P2/P3),
proponuje „katalogowe” rozwiązania, które nie pasują do narzędzi i kompetencji zespołu,
nie zawiera planu 30/60/90 dni ani realnej ścieżki wdrożenia,
kończy się raportem, który nie zmniejsza ryzyka operacyjnego.
Jeżeli audyt ma kosztować, powinien zostawić bank w lepszym stanie niż go zastał — nie tylko w dokumentacji, ale w praktyce działania.
Zgodność a odporność: różnica, którą Zarząd odczuje w realnym zdarzeniu
Zgodność odpowiada na pytanie: „czy coś istnieje?”.
Odporność odpowiada na pytanie: „czy to działa, gdy dzieje się źle?”.
Przykłady różnicy, którą warto mieć w jednym zdaniu:
Zgodność: „procedura incydentów istnieje” → Odporność: „incydent jest wykrywany, eskalowany i zamykany w określonym czasie”.
Zgodność: „backup jest wykonywany” → Odporność: „odtworzenie jest testowane, a RTO/RPO jest realnie osiągalne”.
Zgodność: „logi są zbierane” → Odporność: „zdarzenia są korelowane i wywołują reakcję”.
Kiedy zewnętrzny audyt bezpieczeństwa ICT jest najbardziej uzasadniony?
W praktyce banki spółdzielcze najczęściej potrzebują audytu (lub audytu + testów) w sytuacjach:
po modernizacji lub przebudowie infrastruktury (sieć, FW, segmentacja, serwery, wirtualizacja),
po zmianach w bankowości elektronicznej lub integracjach z systemami zewnętrznymi,
przy zaleceniach po audytach SOZ (SGB/BPS) i konieczności domknięcia punktów,
po incydencie lub istotnym zdarzeniu operacyjnym,
przy zmianie dostawcy usług ICT / outsourcingu i podwykonawców,
gdy rośnie ekspozycja usług internetowych (WWW, e-bankowość, usługi publikowane).
Co otrzymują Państwo po audycie: wynik dla Zarządu, nie tylko raport
W podejściu wdrożeniowym najważniejsze jest to, co Zarząd może od razu wykorzystać do decyzji i nadzoru. W dobrze zaplanowanym audycie bezpieczeństwa ICT banku kluczowe są następujące elementy końcowe:
Mapa ryzyk ICT powiązana z usługami i procesami banku,
Priorytety działań P1/P2/P3 (z uzasadnieniem ryzyka i wpływu),
Plan działań 30/60/90 dni (co można zrobić szybko, co wymaga projektu),
Wariantowanie rekomendacji: minimum dla zgodności vs docelowy poziom odporności,
„Quick wins” — lista usprawnień możliwych bez kosztownych zakupów,
Sposób walidacji skuteczności (jak potwierdzić, że poprawa działa),
Materiał do nadzoru: propozycja KPI/KRI do cyklicznego raportowania do Zarządu.
Audyt + testy podatności: dlaczego Zarząd powinien wymagać weryfikacji technicznej?
Wiele ryzyk ujawnia się dopiero wtedy, gdy poza dokumentacją sprawdzona zostaje praktyka: konfiguracje, ekspozycje, uprawnienia, ścieżki dostępu, podatności oraz realna gotowość do reakcji.
Dlatego w obszarach krytycznych audyt warto uzupełnić o testy podatności (i/lub kontrolowane testy bezpieczeństwa) w uzgodnionym zakresie. Zarząd otrzymuje wtedy odpowiedź na pytanie: czy zabezpieczenia działają, a nie tylko „są opisane”.
Najczęstsze obszary, które banki sprawdzają w ramach „audyt + testy”:
bankowość elektroniczna i ekspozycja usług internetowych,
konfiguracje urządzeń brzegowych (FW/VPN) i segmentacja,
konta uprzywilejowane i zarządzanie dostępami (IAM),
aktualizacje i zarządzanie podatnościami,
kopie zapasowe i odtwarzanie (testy restore),
monitoring, logowanie i reakcja na incydenty.
Dlaczego audyt powinien uwzględniać realia banku (narzędzia i kompetencje)
Największą stratą w audycie nie jest „zła ocena”. Największą stratą jest zalecenie, którego nie da się wdrożyć, bo:
bank nie ma danego narzędzia ani budżetu na jego utrzymanie,
zespół nie ma kompetencji do obsługi rozwiązania,
rekomendacja nie pasuje do architektury i modelu pracy banku.
Podejście wdrożeniowe oznacza, że rekomendacje są formułowane tak, aby były wykonalne: technologicznie, organizacyjnie i finansowo — oraz żeby dało się je zweryfikować.
Jak Zarząd może szybko ocenić, czy oferta audytu jest „wdrożeniowa”?
Przed wyborem wykonawcy audytu warto zadać trzy pytania, które natychmiast pokazują jakość podejścia:
Czy otrzymają Państwo priorytety i plan działań (30/60/90 dni), a nie tylko listę braków?
Czy audyt obejmuje weryfikację techniczną (testy podatności / walidację konfiguracji), czy kończy się na dokumentach?
Czy zalecenia będą dopasowane do narzędzi i kompetencji banku, czy będą „uniwersalne”?
Jeżeli odpowiedzi są niejasne — audyt może skończyć się wyłącznie raportem, a nie realnym wzmocnieniem banku.
Co mogą Państwo zrobić już teraz (bez rozpoczynania dużego projektu)
Jeżeli plan audytów na rok jest jeszcze otwarty, najszybszym krokiem jest krótki warsztat scopingowy: ustalenie celów, zakresu, obszarów krytycznych i oczekiwanych rezultatów (w tym tego, czy potrzebne są testy podatności).
Taki start pozwala dobrać audyt do sytuacji banku: inaczej projektuje się audyt po zmianach infrastruktury, inaczej audyt pod zalecenia SOZ, a inaczej audyt DORA/RTS w trybie „od zgodności do odporności”.
FAQ – pytania, które najczęściej wpisują banki w wyszukiwarkę
Czy audyt DORA w banku spółdzielczym jest obowiązkowy?
DORA wprowadza wymagania dotyczące odporności cyfrowej sektora finansowego, a audyt i testowanie stanowią praktyczne narzędzia weryfikacji spełnienia wymagań i gotowości operacyjnej.
Ile trwa audyt bezpieczeństwa ICT w banku spółdzielczym?
Czas zależy od zakresu: inny jest audyt dokumentacyjny, inny audyt obejmujący testy podatności i walidację konfiguracji. Kluczowe jest, aby rezultat audytu zawierał priorytety i plan wdrożeń.
Co obejmuje audyt cyberbezpieczeństwa banku?
Najczęściej: ocena ryzyk, dostępów, urządzeń brzegowych, segmentacji, podatności, backupu i odtwarzania, logowania/monitoringu oraz gotowości do reakcji na incydenty.
Czy testy podatności są częścią audytu?
W wielu przypadkach testy podatności stanowią uzupełnienie audytu, które pozwala potwierdzić, czy zabezpieczenia działają w praktyce, a nie tylko istnieją w dokumentacji.
Jak wybrać firmę do audytu, aby zalecenia były wykonalne?
Warto wymagać podejścia, w którym zalecenia są dopasowane do narzędzi i kompetencji banku, zawierają priorytety P1/P2/P3 oraz plan 30/60/90 dni.
Podsumowanie: audyt jako narzędzie decyzji Zarządu
Audyt bezpieczeństwa ICT w banku spółdzielczym może być formalnością — albo realnym wzmocnieniem odporności. Różnica leży w tym, czy audyt kończy się oceną, czy przekłada się na wdrożenia: priorytety, plan działań i walidację skuteczności.
Jeżeli audyt ma kosztować, powinien zostawić Państwa bank z odpowiedzią na najważniejsze pytania: co jest ryzykiem, gdzie jest luka, co zrobić najpierw i jak to wdrożyć w realnych warunkach banku.
Aby dobrać właściwy zakres audytu (DORA/RTS/KNF, SOZ, audyt bezpieczeństwa ICT, testy podatności), proszę o kontakt — krótkie ustalenie zakresu pozwala przygotować audyt nastawiony na wdrożenia, a nie tylko na ocenę.
Servus Comp Data Security, Świętokrzyska 12/403, 30-015 Kraków
tel. +48 608 407 668, +48 12 631 91 22 • biuro@servus-comp.pl
PODEJMIEMY DLA PAŃSTWA KAŻDE WYZWANIE!
JESTEŚ ZAINTERESOWANY? ZADZWOŃ, NAPISZ DO NAS
#audyt #audytICT #audytbezpieczenstwa #audytcyberbezpieczenstwa #audytbankowy #bankspoldzielczy #bankowoscspoldzielcza #DORA #RTS #KNF #EBA #SOZ #SGB #BPS #systemochrony #bezpieczenstwoICT #bezpieczenstwoinformacji #SZBI #RODO #PSD2 #testypodatnosci #pentesty #testybezpieczenstwa #odpornosccyfrowa #ryzykoICT #zarzadzanieryzykiem #outsourcingICT #dostawcyICT #bankowoscelektroniczna #ciagloscdzialania #BCP #DRP #SOC #SIEM #EDR
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.